{"id":488,"date":"2022-02-07T18:40:23","date_gmt":"2022-02-07T17:40:23","guid":{"rendered":"https:\/\/siewspina.pl\/?p=488"},"modified":"2022-02-08T14:02:57","modified_gmt":"2022-02-08T13:02:57","slug":"gruzja-2021-czesc-3-tbilisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/siewspina.pl\/?p=488","title":{"rendered":"Gruzja 2021. Cz\u0119\u015b\u0107 3. Tbilisi"},"content":{"rendered":"\n

Tbilisi to miasto tygiel. Nowe miesza si\u0119 ze starym, \u0142adne z brzydkim, czyste z brudnym, przepych z ub\u00f3stwem, wp\u0142ywy europejskie z azjatyckimi, cisza z ha\u0142asem, kicz z elegancj\u0105. Wszystko to znajdziemy w obr\u0119bie centrum i starego miasta, kt\u00f3re pnie si\u0119 we wszystkie strony w\u0119\u017cszymi i szerszymi ulicami, przeci\u0119te rzek\u0105 Mtkvari (Kura). Stolica Gruzji jest dynamiczna i zdumiewaj\u0105ca w swej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Ka\u017cdy znajdzie tu co\u015b dla siebie. Zar\u00f3wno koneser, jak i przypadkowy turysta, kt\u00f3ry wpad\u0142 do Tbilisi tylko na chwil\u0119.
W Tbilisi sp\u0119dzili\u015bmy 11 godzin. W tym czasie zjedli\u015bmy obiad, kolacj\u0119 i przeszli\u015bmy 15 kilometr\u00f3w w temperaturze w ci\u0105gu dnia przekraczaj\u0105cej 30\u00baC. Zm\u0119czeni i spoceni okr\u0105\u017cyli\u015bmy centrum zahaczaj\u0105c o Wie\u017c\u0119 Zegarow\u0105, Katedr\u0119 Sioni, kawa\u0142ek muru berli\u0144skiego, Sob\u00f3r Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, \u0142a\u017anie tureckie, W\u0105w\u00f3z Fig, Narikal\u0119 i pomnik Matki Gruzji.

Budynek hotelu, w kt\u00f3rym zostawili\u015bmy wory transportowe, by\u0142 pierwsz\u0105 architektoniczn\u0105 przygod\u0105 w Tbilisi. Kaskadowo u\u0142o\u017cone kondygnacje, z powycinanymi loggiami, balkony na ka\u017cdej kondygnacji w innym kszta\u0142cie, okna z podzia\u0142em, przypominaj\u0105ce drzwi w japo\u0144skich domach. A ca\u0142o\u015b\u0107… chi\u0144ska jakby w swej konstrukcji. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
“Chi\u0144ski” hotel, w kt\u00f3rym zostawili\u015bmy nasze baga\u017ce, fot. Ania<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Wie\u017ca zegarowa, kolejna niespodzianka starego miasta. Zbudowana zosta\u0142a w 2010r przez Rezo Gabriadze, kt\u00f3ry w 1981r. za\u0142o\u017cy\u0142 w Tbilisi Teatr Marionette i z kt\u00f3rym podr\u00f3\u017cuje obecnie po ca\u0142ym \u015bwiecie. Na fasadzie teatru mo\u017cna przeczyta\u0107:
“Extra Cepam Nihil Cogito Nos Lacrimare”, w t\u0142umaczeniu : “Niech nasze \u0142zy przyjd\u0105 tylko podczas krojenia cebuli” (motto Rezo Gabriadze). Wie\u017ca zegarowa to te\u017c rodzaj teatru. Znajduj\u0105 si\u0119 na niej najwi\u0119ksze i najmniejsze zegary w mie\u015bcie. Codziennie mo\u017cna obejrze\u0107 spektakl lalkowy pt \u201eCykl \u017cycia\u201d. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u017ca Zegarowa, zbudowana przez Rezo Gabriadze, fot. Ania<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Idziemy w kierunku rzeki, sk\u0105d roztacza si\u0119 widok na kolorowe zabudowania ormia\u0144skiej dzielnicy Awlabari. Budynki usytuowane na kraw\u0119dzi wysokiej skarpy, wyrastaj\u0105cej wprost z Mtkvari, wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 skalnej \u015bciany. Patrz\u0105c na statek, p\u0142yn\u0105cy Kur\u0105, mo\u017cemy zobaczy\u0107 jak bardzo wysoka jest \u015bciana, na kt\u00f3rej, opr\u00f3cz kolorowych budynk\u00f3w, stoi pomnik kr\u00f3la Wachtanga I Gorgosali (kr\u00f3l Wachtanga przeni\u00f3s\u0142 stolic\u0119 z Mcchety do Tbilisi) oraz, pochodz\u0105ca z XIII w, cerkiew Metechi. W Awlabari mo\u017cna znale\u017a\u0107 polskie \u015blady. Stoi tu m.in. pomnik Lecha Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry jest wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 w Gruzji i nie nale\u017cy si\u0119 temu dziwi\u0107 ani protestowa\u0107, je\u017celi si\u0119 przydarzy rozmowa z Gruzinami na ten temat. W nocy z 7 na 8 sierpnia 2008 roku wybuch\u0142a wojna rosyjsko-gruzi\u0144ska. Oddzia\u0142y rosyjskie zaj\u0119\u0142y miejscowo\u015bci Karaleti i Gori, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do Tbilisi. Lech Kaczy\u0144ski, razem z zaproszonymi przez niego przyw\u00f3dcami Ukrainy, Litwy, \u0141otwy i Estonii przylecia\u0142 do Gruzji, aby okaza\u0107 Gruzinom swoje poparcie. W tym dniu, w Tbilisi, wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie, kt\u00f3re przesz\u0142o do historii i stworzy\u0142o bohatera. Wed\u0142ug ocen gruzi\u0144skich polityk\u00f3w przem\u00f3wienie i postawa Lecha Kaczy\u0144skiego mia\u0142a wp\u0142yw na powstrzymanie rosyjskiej agresji. W Polsce reakcje by\u0142y r\u00f3\u017cne, oceniano wizyt\u0119 Kaczy\u0144skiego jako fanfaronad\u0119 i skrajn\u0105 nieodpowiedzialno\u015b\u0107, kt\u00f3ra mog\u0142a zaogni\u0107 konflikt mi\u0119dzynarodowy (Kaczy\u0144ski podczas przem\u00f3wienia do zebranego t\u0142umu powiedzia\u0142, \u017ce jest tu po to, \u017ceby “podj\u0105\u0107 walk\u0119”) oraz spowodowa\u0107 problemy w polityce rosyjsko-polskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klimat uliczek Starego Miasta, fot. Jacek<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tbilisi to miasto schod\u00f3w, zieleni i tajemniczych zau\u0142k\u00f3w, fot. Jacek.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Po drugiej stronie rzeki, na Placu Europy, przystajemy na chwil\u0119 przy pomniku b\u0119d\u0105cym symbolem przyja\u017ani niemiecko-gruzi\u0144skiej. Jest to fragment muru berli\u0144skiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 podarowany premierowi Giorgiemu Kwirikaszwilemu podczas jego wizyty w Niemczech w czerwcu 2017r. Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika mia\u0142a miejsce w listopadzie 2017r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W drodze na Wzg\u00f3rze \u015aw. Eliasza, akwarela i fot. Ania<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Drewniane balkony s\u0105 najbardziej charakterystycznym elementem starej zabudowy Tbilisi, fot. Jacek. <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Potem obieramy kierunek na wzg\u00f3rze \u015aw. Eliasza, na kt\u00f3rym zbudowano najwi\u0119ksz\u0105 w Gruzji, trzeci\u0105 pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci, prawos\u0142awn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 (Cminda Sameba czyli Katedra Soboru Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej). Budow\u0119 rozpocz\u0119to w 1995r., nast\u0119pnie przerwano (brak \u015brodk\u00f3w) i ostatecznie zako\u0144czono w 2004r. Zbudowano j\u0105 z okazji 2000 rocznicy powstania chrze\u015bcija\u0144stwa. Do \u015brodka zagl\u0105damy tylko troch\u0119. Wok\u00f3\u0142 jest olbrzymi plac, wszystko jest monumentalne. Swym ogromem i ilo\u015bci\u0105 detali na fasadzie, katedra robi nieco przyt\u0142aczaj\u0105ce wra\u017cenie, ale widok st\u0105d jest spektakularny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cminda Sameba czyli Katedra Soboru Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, fot. Ania<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Plac przed Soborem Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, podziwiamy panoram\u0119 miasta i odpoczywamy przed dalsz\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105, fot. Ania<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Sob<\/em>\u00f3r Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, wymiary budowli robi\u0105 wra\u017cenie, wysoko\u015b\u0107 68m (bez krzy\u017ca na kopule), o\u015b wsch\u00f3d-zach\u00f3d 77m, o\u015b p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie 65m, powierzchnia 5000m2, wewn\u0105trz znajduje si\u0119 11 o\u0142tarzy, fot. Ania.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Diametralna zmiana architektury. Najbardziej dziwaczny budynek, jaki mia\u0142am okazj\u0119 zobaczy\u0107 w Tbilisi. Hotel, zaprojektowany przez szalonego, a mo\u017ce posiadaj\u0105cego czarny humor, architekta. Nale\u017cy bardzo dok\u0142adnie przyjrze\u0107 si\u0119 detalom, aby doceni\u0107 kunszt i wyobra\u017ani\u0119 tw\u00f3rcy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dzie\u0142o szalonego architekta, fot. Ania.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Gdzie\u015b w uliczkach w okolicach Wzg\u00f3rza \u015aw. Eliasza, fot. Ania.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bezpa\u0144skie koty i psy, sporo ich na ulicach Tbilisi, fot. Jacek<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kontrast, luksus i pieskie \u017cycie, fot. Jacek.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Wracamy do starego miasta przez Most Barataszwili, inaczej zwanym Mostem Mi\u0142o\u015bci, z kt\u00f3rego mo\u017cna podziwia\u0107 Most Pokoju. Nikolaz Barataszwili by\u0142 gruzi\u0144skim poet\u0105, romantykiem, st\u0105d druga nazwa mostu. Most ma dwa poziomy. G\u00f3rny poziom to jezdnia, dolny to chodnik dla pieszych. Na g\u00f3rnym poziomie jest romantycznie i weso\u0142o, a to za spraw\u0105 rze\u017ab postaci Ali i Nino (postacie literackie z pono\u0107 najs\u0142ynniejszej love story Kaukazu, autorem ksi\u0105\u017cki jest Kurban Said). Na dolnym poziomie nie znale\u017ali\u015bmy romantyzmu, wr\u0119cz przeciwnie. Most robi wra\u017cenie przygn\u0119biaj\u0105ce i nie poprawiaj\u0105 nastroju zdj\u0119cia wernisa\u017cu Koga Tbilisi Photo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Most Mi\u0142o\u015bci<\/em>. Zdj\u0119cie wykonane przez Armina Durguta, przedstawia modl\u0105cego si\u0119 muzu\u0142manina we wsi Zupca, w Bo\u015bni i Hercegowinie, 30km od Sarajewa. Ze wzgl\u0119du na COVID-19, wszystkie \u015bwi\u0105tynie by\u0142y zamkni\u0119te i ludzie modlili si\u0119 na ulicach, fot. Jacek<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Most Pokoju, widoczny z Mostu Mi\u0142o\u015bci, to futurystyczny most dla pieszych o d\u0142ugo\u015bci 150m, zaprojektowany przez w\u0142oskiego architekta Michela De Lucchi. Zbudowany jest ze stali i szk\u0142a, najpi\u0119kniej wygl\u0105da o\u015bwietlony noc\u0105. Do u\u017cytku zosta\u0142 oddany w 2010 r. \u0141\u0105czy stare miasto (zaraz za nim znajduje si\u0119 Narikala widoczna z Mostu Mi\u0142o\u015bci) z dzielnic\u0105 Awlabari. Zdania co do mostu s\u0105 podzielone. Pasuje czy nie pasuje? Sceptycy u\u017cywaj\u0105 nazwy \u201epodpaska\u201d. Nie mam niestety zdj\u0119cia mostu, ale mo\u017cna o mo\u015bcie poczyta\u0107 tutaj:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.muratorplus.pl\/inwestycje\/inwestycje-publiczne\/most-pokoju-w-tbilisi-futurystyczny-most-dla-pieszych-aa-bEJP-xV97-gPo8.<\/a>html<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Erekle II Street,<\/em> tu sp\u0119dzili\u015bmy mi\u0142e dla \u017co\u0142\u0105dk\u00f3w chwile, ciesz\u0105c si\u0119 gruzi\u0144sk\u0105 kuchni\u0105 i wytchnieniem podczas upalnego popo\u0142udnia, akwarela i fot. Ania<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
A st\u0105d uciekli\u015bmy, wyp\u0142oszy\u0142a nas kakofonia d\u017awi\u0119k\u00f3w, by\u0142a to ulica typowo imprezowa, fot. Jacek.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


By\u0142 ju\u017c wiecz\u00f3r kiedy dotarli\u015bmy do orientalnej dzielnicy Abanotubani, w kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 siarkowe \u0142a\u017anie tureckie znane te\u017c jako Chreli Abano. Najbardziej znan\u0105 \u0142a\u017ani\u0105 jest \u0142a\u017ania Orbeliani, z fasad\u0105 wyko\u0144czon\u0105 niebieskimi kafelkami, kt\u00f3ra swoim wygl\u0105dem przypomina meczet i \u0141a\u017ania Kr\u00f3lewska z charakterystycznymi ceglanymi kopu\u0142ami. \u0141a\u017anie pojawi\u0142y si\u0119 w Tbilisi w VI w, za czas\u00f3w panowania Pers\u00f3w. Od nich pochodzi nazwa miasta (tbili oznacza \u201egor\u0105cy\u201d). Bywa\u0142 w nich Puszkin, Dumas i Marco Polo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0141a\u017ania Orbeliani, fot. Ania <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Klucz\u0105c mi\u0119dzy zabudowaniami \u0142a\u017ani odkrywamy najbardziej zdumiewaj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta, w\u0105w\u00f3z Legwtakhevi, czyli w\u0105w\u00f3z fig (kiedy\u015b s\u0142yn\u0119\u0142o to miejsce z du\u017cej ilo\u015bci drzew figowych). Pierwsza wzmianka o tym miejscu pochodzi z 1429r. Jest tu du\u017co ch\u0142odniej i przyjemniej. W\u0105wozem p\u0142ynie p\u0142ynie strumie\u0144 Tsavkisistskali. Przechodzimy mostkami to na jeden, to na drugi brzeg i na ko\u0144cu stajemy przed siarkowym wodospadem. Jest ju\u017c po zmroku, w\u0105w\u00f3z i wodospad s\u0105 o\u015bwietlone. Zielone \u015bwiat\u0142o odbija si\u0119 od wody i ska\u0142, tworz\u0105c bajkow\u0105 sceneri\u0119, nad kt\u00f3r\u0105 pochylaj\u0105 si\u0119 drewniane balkony, przyklejone do dom\u00f3w zbudowanych w XIX i XX w. na ska\u0142ach tworz\u0105cych w\u0105w\u00f3z. Drewniane balkony s\u0105 najbardziej charakterystycznym elementem starej zabudowy Tbilisi i g\u0142\u00f3wnie one tworz\u0105 charakter tutejszej zabudowy mieszkaniowej. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
W\u0105w\u00f3z Legwtakhevi, fot. Jacek<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n



Abanotubani le\u017cy u podn\u00f3\u017ca twierdzy Narikala (nazwa twierdzy pochodzi od tureckiego wyra\u017cenia \u201enaryn kala\u201d czyli ma\u0142a twierdza) usytuowanej na grzbiecie g\u00f3rskim Sololaki, pomi\u0119dzy ogrodem botanicznym a \u0142a\u017aniami. Mo\u017cna tu wjecha\u0107 kolejk\u0105, my idziemy pieszo. Forteca ma d\u0142ugo\u015b\u0107 1.5km, jej podwaliny datowane s\u0105 na IV w. Historia nie oszcz\u0119dzi\u0142a pot\u0119\u017cnej budowli, z kt\u00f3rej pozosta\u0142y obecnie fragmenty mur\u00f3w obronnych z XVI i XVII w. oraz cerkiew \u015aw. Miko\u0142aja. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wzg\u00f3rze Sololaki, twierdza Narikala, fot. Ania<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok z twierdzy Narikala, fot Jacek<\/em>

Lot balonem nad Tbilisi, to spos\u00f3b na spojrzenie na miasto z innej perspektywy, z wysoko\u015bci 150m. Ca\u0142a atrakcja trwa 15 min. Gondola mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 30 os\u00f3b. Wieczorem, ogromny balon nad miastem, przyci\u0105ga wzrok, niew\u0105tpliwie stanowi konkurencj\u0119 dla ksi\u0119\u017cyca.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Gdzie\u015b w\u015br\u00f3d uliczek Abanotubani, “uchwycony” mi\u0119dzy budynkami balon wycieczkowy, akwarela Ania. <\/em> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


W s\u0105siedztwie twierdzy, na tym samym wzg\u00f3rzu Sololaki, czuwa Matka Gruzja (Kartlis Deda), kt\u00f3ra w prawej r\u0119ce trzyma miecz, w lewej czasz\u0119 (pial\u0119) z winem. Wita przyjaci\u00f3\u0142, grozi wrogom. Ma 20m wysoko\u015bci. Zosta\u0142a tu postawiona w 1958r., z okazji 1500 lecia Tbilisi. Autorem pomnika jest gruzi\u0144ski malarz i rze\u017abiarz Elgud\u017ca Amaszukeli. Pomnik jest pami\u0105tk\u0105 po czasach republik radzieckich, w kt\u00f3rych widoczne by\u0142o zami\u0142owanie do monumentalizm i niech\u0119\u0107 do \u017cycia religijnego. Matka Gruzja zosta\u0142a wykonana z drewna, pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej otrzyma\u0142a pow\u0142ok\u0119 aluminiow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Du\u017co aluminium, czyli Kartlis Deda, fot. Jacek. <\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"

Tbilisi ma swojego \u201eBanksy\u2019ego\u201d. Uliczny malarz Gosha, kt\u00f3ry jest tu s\u0142awnym artyst\u0105, tworzy wykorzystuj\u0105c wszystko, co da si\u0119 na ulicy wykorzysta\u0107 jako podk\u0142ad pod farb\u0119: \u015bciany budynk\u00f3w, ogrodzenia, szafki elektryczne, fot. Jacek<\/em>.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
O ulicznej sztuce w Tbilisi mo\u017cna wi\u0119cej poczyta\u0107 tutaj: https:\/\/www.petersbigadventure.com\/blog\/street-art-tbilisi-georgia <\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kontrasty s\u0105 wsz\u0119dzie, porzucone wraki samochod\u00f3w s\u0105 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Tbilisi, fot. Jacek<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"

Churchele, kt\u00f3re przygotowuje si\u0119 maczaj\u0105c orzechy (laskowe lub w\u0142oskie) w skondensowanym soku z winogron, fot. Ania<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zwiedzaj\u0105c Tbilisi, a w\u0142a\u015bciwie przebiegaj\u0105c po nim, widzia\u0142am bardzo ma\u0142o. Dopiero podczas pisania, ogl\u0105daj\u0105c zdj\u0119cia i czytaj\u0105c informacje znalezione w internecie i w przewodniku dostrzeg\u0142am szczeg\u00f3\u0142y miejsc, do kt\u00f3rych dotarli\u015bmy i jeszcze bardziej zachwyci\u0142o mnie to miasto ze swoim niepowtarzalnym klimatem olbrzymiego tygla.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tbilisi to miasto tygiel. Nowe miesza si\u0119 ze starym, \u0142adne z brzydkim, czyste z brudnym, przepych z ub\u00f3stwem, wp\u0142ywy europejskie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-488","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wspomnienia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=488"}],"version-history":[{"count":91,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":626,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions\/626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/siewspina.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}